“CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ỨNG PHÓ ĐẠI DỊCH COVID-19” 09/11/2021

HỘI THẢO KHOA HỌC KHOA TÀI CHÍNH CÔNG

“CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ỨNG PHÓ ĐẠI DỊCH COVID-19”

 

Tiếp nối chuỗi hoạt động Hội thảo khoa học định kỳ cấp khoa, ngày 08.10.2021, Khoa Tài chính công - Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã tổ chức Hội thảo khoa học để chia sẻ về chủ đề nghiên cứu “CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA ỨNG PHÓ ĐẠI DỊCH COVID-19” Với sự trình bày của Diễn giả: Báo cáo viên trong Bộ môn Tài chính công gồm: TS Đặng Văn Cường, TS  Nguyễn Thị Huyền, và PSG.TS Nguyễn Hồng Thắng; Báo cáo viên khách mời: PSG.TS Nguyễn Anh Phong - Trưởng khoa Tài chính - Ngân hàng , ĐH Kinh tế - Luật , ĐHQG HCM.

Trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp, Khoa tổ chức buổi Hội thảo theo hình thức trực tuyến. Buổi báo cáo khoa học nhận được nhiều sự quan tâm chia sẽ của các giảng viên khoa Tài chính công và đa dạng khách mời tham gia.

Mở đầu PGS.TS Diệp Gia Luật Phó Khoa phụ trách Khoa Tài chính công có đôi lời chia sẻ về sự tham gia đông đủ của các GV trong khoa cũng như quý khách mời, chủ đề ngày hôm nay là 1 vấn đề thời sự mà chính quyền thành phố Hồ Chí Minh cũng như cả nước đang có các chính sách, giải pháp, gói tài trợ nhằm khắc phục các khó khăn và hỗ trợ quay lại trạng trái bình thường mới, chủ đề hôm nay được các học giả nghiên cứu sâu về tài chính để hỗ trợ cho các chính sách này.

Mở đầu là bài báo cáo “Góc nhìn về chính sách kích cầu kinh tế trong giai đoạn dịch Covid-19” của diễn giả Nguyễn Thị Huyền; Đặng Văn Cường.

Bài viết cung cấp góc nhìn trong quá trình thực thi chính sách kích cầu để hướng đến mục tiêu “bằng phẳng hóa” các bất ổn xã hội và tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn hiện tại và thời kỳ hậu Covid-19. Bài viết này dựa trên sự tổng hợp thông tin từ nhiều công trình nghiên cứu nhằm cung cấp thêm góc nhìn về chính sách kích cầu cả lý thuyết lẫn thực tiễn trong bối cảnh đại diện đang diễn biến phức tạp và sự quan tâm của công chúng về giải pháp mà Chính phủ Việt Nam thực thi để giúp nền kinh tế phục hồi sau đại dịch, nhóm tác giả vẫn tin rằng Chính phủ Việt Nam nên đẩy nhanh tiến độ thực thi các gói cứu trợ hướng đến đối tượng dễ bị tổn thương trong xã hội và các gói trợ giúp vốn cho các doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh là cấp thiết.

Nối tiếp là bài báo cáo “Sử dụng dự phòng ngân sách phòng chống dịch Covid-19 và hỗ trợ an sinh xã hội trên địa bàn TPHCM” do tác giả Nguyễn Thị Huyền trình bày.

Bài viết phác họa và đối chiếu giữa những căn cứ pháp lý về việc hình thành, sử dụng các khoản dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính địa phương với thực tế vận dụng, triển khai và thực hiện trên địa bàn khi có biến cố dịch bệnh lan rộng. Bên cạnh đó, chính quyền cấp trên và ngân sách trung ương hỗ trợ địa phương và người dân như thế nào trong chính sách an sinh và phòng chống dịch bệnh.

Bài viết thứ 3 của bộ môn Tài chính công là “Ước tính chi phí từ việc cách li, phong tỏa tại TP.HCM” của tác giả Nguyễn Anh Phong.

Với một số dữ liệu nhóm tác giả đã làm có 1 vài ước tính có được thì tại TP.HCM, Tổn thất ước tính do mất việc 0,68% GRDP tương đương 9.400 tỷ. Đối với chi phí y tế thì nhóm tác giả có liệt kê 1 số tiêu chí như: Tổng dân số TPHCM, Tổng Shipper tại TPHCM, Tổng tài xế xe công nghệ, Test nhanh/1 mẫu, Test PCR mẫu gộp 5 người,….. thì tổng chi phí khoảng 30.000 tỷ. Với chỉ tiêu Tổn thất cuộc sống, nhóm tác giả đã tính Giá trị tạo thu nhập bị mất cho số ca tử vong hơn 34.000 tỷ. Ngoài ra còn có rất nhiều chi phí cũng như hậu quả khác từ việc cách li, phong tỏa và đợt dịch 2021 tại TP.HCM.

Ở bài viết “Rủi ro tài khóa trong ứng phó Covid-19 tại Việt Nam” của tác giả Nguyễn Hồng Thắng.  Thiệt hại do nền kinh tế đóng cửa đồng thời phát sinh thêm chi phí cho y tế cộng đồng, cho lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ, chi phí trợ giúp người dân, chi phí khu cách ly, chi phí điều trị sang chấn tâm lý, các khoản giảm thuế, lãi vay và chi phí táikhởi động nền kinh tế sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến trạng thái ngân sách nhà nước trong năm 2020, 2021 và sau này. Nếu không kiểm soát tốt rủi ro tài khóa thì hậu quả trong dài hạn sẽ khá phức tạp. Tác giả gợi ý chính sách giảm nhẹ rủi ro tài khóa như: Xác lập thứ tự ưu tiên chi ngân sách nhà nước để bơm tiền đúng đối tượng, Nới lỏng kỷ luật tài khóa tổng thể tạo không gian tài khóa, Sử dụng mọi khoản tiết kiệm, dự phòng ngân sách các cấp và quỹ dự trữ tài chính trung ương và cấp tỉnh, Đẩy nhanh tốc độ giải ngân đầu tư công, Kiểm soát tham nhũng và tiêu cực và sợ trách nhiệm có thể làm giảm hiệu lực và hiệu quả của gói kích thích.

 

Ngoài ra buổi hội thảo còn có bài tham luận Phản ứng chính sách vĩ mô đối phó đại dịch COVID-19: nhìn từ kinh nghiệm quốc tế -TS. Phạm Thái Bình. Tóm tắt : Đã có nhiều khuyến nghị chính sách ứng phó đại dịch (World Bank, 2020; Sương, 2021; VCCI, 2021; Nguyễn và Dương, 2022) vì thế nghiên cứu này không cố gắng lặp lại những chính sách đã được đề xuất hoặc dự trù thực hiện trong Q4/2021 và năm 2022. Tuy nhiên, tác giả cho rằng Chính phủ cần triển khai đồng bộ những chính sách tài khoá chủ động và tiền tệ phi truyền thống như (a) Chính sách tài khoá: tiếp tục giãn nở tài khoá trong giai đoạn 2022 – 2023,  (b) Chính sách tiền tệ: NHNN cần cân nhắc triển khai các chính sách phi truyền thống.

Buổi hội thảo nhận được nhiều góp ý, phản biện dành cho các bài báo cáo tạo nên một không khí trao đổi khoa học rất thẳng thắng và thoải mái và cũng có nhiều gợi mở cho những chủ để tiếp theo như chính sách tài khóa, đầu tư công trong tình hình bình thường mới.